piątek, 29 listopada 2013

Paradoks Szympansa


Autor: Prof. Steve Peters
Przekład: Michał Konewka
Wydawnictwo Samo Sedno
Warszawa 2013
Liczba stron: 304





Cytat z książki
Szympans to maszyna emocjonalna, która rozumuje niezależnie od Ciebie i może podejmować własne decyzje, być źródłem zarówno konstruktywnych, jak i destruktywnych myśli i uczuć; nie jest to istota ani dobra ani zła, to po prostu Szympans.  
(s. 13)
           




Paradoks Szympansa  Przełomowy program zarządzania umysłem – przeczytałam na okładce. Ciekawe czy rzeczywiście taki przełomowy? – pomyślałam. I przyznaję, że przez co najmniej pierwszych 50 stron nie byłam co do tego przekonana. Nie mogłam się jakoś odnaleźć w języku metafory używanej przez autora, w tych wszystkich planetach, księżycach. Czułam się naprawdę wystrzelona w kosmos. Domyślam się, że celem było jak najbardziej obrazowe pokazanie czytelnikowi jak funkcjonuje ludzki, czyli jego, umysł i jak można tą wiedzę wykorzystywać dla osiągania celów, w dążeniu do szczęścia itp. Wydaje mi się, że wielu osobom może bardzo odpowiadać konstrukcja książki, przejrzysta, z licznymi rycinami, zaznaczeniami istotnych treści. Metafora Układu Słonecznego też może przemawiać do wyobraźni. Ja wolę jednak bardziej wprost, z odniesieniem do znanych mi teorii, konstruktów psychologicznych.  Ale, jak podkreślam, nie wątpię że dla wielu czytelników, szczególnie tych bez zaplecza wiedzy psychologicznej, sposób prezentowania treści, może być bardzo trafiający.
Odnośnie teorii, to zabrakło mi w książce odwołań do literatury naukowej. Autor pisze, że „zarządzenie szympansem to model działania oparty na  badaniach naukowych”, ale odniesienia do konkretnych nazwisk trudno znaleźć. Oczywiście nie każdego musi to interesować i być może dla przejrzystości prezentowanych treści owych odniesień nie ma. Tym bardziej, że samo nazwisko autora książki znane i poważane jest, więc po co jeszcze inne… 
Autorem Paradoksu Szympansa jest psychiatra z wieloletnim stażem, który znany jest ze swojej owocującej medalami współpracy z brytyjskimi sportowcami. Profesor Peters w swojej pracy z olimpijczykami korzysta właśnie z modelu Szympansa, który przedstawia teraz szerszemu gronu odbiorców. W skrócie koncepcję autora nazwałabym sposobem na okiełznanie swojej emocjonalności. Oczywiście nie oddaje to całej, bogatej zawartości modelu Szympansa, ale istotą jest właśnie rozumienie i zarządzanie emocjonalną stroną naszej natury, czyli Szympansem. Dla mnie to, co jest w książce Petersa odkrywcze, to ponazywanie „części składowych” umysłu w sposób przystępny dla tzw. zwykłego czytelnika. Natomiast sam proponowany sposób pracy, to przede wszystkim techniki bazujące na teoriach behawioralno-poznawczych, ze wszystkimi plusami i ograniczeniami owych metod.
Ważne, że autor podkreśla, że jego poradnik może pomóc osobom generalnie zdrowym, które borykają się z jakaś „dysfunkcją”, ale raczej sobie radzą. Myślę, że w książkach typu poradnikowego szczególnie ważna jest taka właśnie uczciwość autora i nie dawanie złudnych nadziei, gdy zwyczajnie potrzebna jest profesjonalna pomoc. Problem tylko w tym, czy potrafimy przyznać, że sami nie damy rady! Mało tego, że wcale nie musimy sami „dawać radę”! Ups, chyba zaczynam pisać nie na temat J A wracając do Paradoksu Szympans,. myślę, że może to być wspierająca lektura dla tych, którzy na przykład jakąś drogę w poznawaniu siebie już pokonali, również z profesjonalnym wsparciem, ale potrzebują co nieco poczytać, uporządkować sobie. Polecałabym lekturę również tym, których Szympans czasami troszkę dokazuje albo trudno go zrozumieć. Jeśli jednak jest to nieokiełznany zwierzak, którego można się bać, albo który naprawdę utrudnia życie, to warto w pierwszej kolejności po pomoc ruszyć do drugiego Człowieka,  a książka może być dodatkowym wsparciem.

Za egzemplarz bardzo dziękuję Wydawnictwu Samo Sedno.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz